1. Genel Bilgi

4 Temmuz 2025 tarihinde yururluge giren One Big Beautiful Act isimli kanun ile getirilen onemli yeniliklerden biri de Qualified Production Property hukumleridir. Amerika icinde uretim faaliyetlerini tesvik etmeyi amaclayan bu duzenleme, uretim tesisi olarak insa edilen ya da satin alinan gayrimenkullerin maliyet bedellerinin tamaminin bir anda gider olarak yazilmasina imkan vermektedir.

Normalde 39 yilda amorti edilen bir fabrikanin tek seferde giderlestirilebilmesi, hizlandirilmis amortisman konusunda buyuk tesvikler iceren Amerikan vergi sisteminde dahi istisnai bir tesviktir.

2. Imalat sarti

Bu tesvikten faydalanabilmek icin binanin, mukelleflerin imalat faaliyetlerinin ayrilmaz bir parcasi olarak kullanilmasi gerekmektedir. Imalat faaliyetinden kasit, production (munhasiran kimyevi ya da zirai uretim), manufacturing (genel imalat) ya da bir urunun rafine hale getirilmesi yani kalitesinin, fonksiyonlarinin gelistirilmesidir (refining a qualified product). Uretim sirasinda urunun girdilerinin onemli bir donusume ugramis olmasi sarttir. Diger bir ifadeyle, montaj, boya gibi faaliyetler uretim olarak kabul edilmeyecektir. Gida uretiminde ayni binada bu urunlerin perakende satisi da yapiliyorsa bu da uretim olarak kabul edilmeyecektir.

3. Insaat ve kullanima girme sureleri

Bu avantajdan yararlanmak icin binanin ilk kullanimi mukellef nezdinde baslamalidir. Bu sartin, binanin mukellefce insa edilmesi durumunda saglanacagi aciktir. Ancak bu insaatin 19 Ocak 2025’ten sonra baslamasi ve 1 Ocak 2029’dan once bitirilmesi, binanin da 1 Ocak 2031’den once kullanima girmesi mecburidir.

Binayi insa etmek yerine satin alarak uretim yapmak isteyenler de, binanin satin alinmasindan once kendilerince hic kullanilmamis olmasi ve herhangi bir kisi tarafindan 1 Ocak 2021 ile 12 Mayis 2025 tarihleri arasinda uretim tesisi olarak kullanilmamis olmasi sartlariyla bu tesvikten faydalanabilirler. Binanin iliskili olmayan bir kisiden gercek bir ticari satis islemi ile alinmis olmasi sarttir.

4. Uretim disi bolumler kapsam disi

Dogrudan gider yazilacak tutar munhasiran uretimle ilgili bolumlere ait olacaktir. Idari ofis, park alanlari, satis, arastirma, yazilim gelistirme ve muhendislik gibi imalatla dogrudan ilgili olmayan kisimlara ait maliyet genel amortisman kurallarina (39 yil) gore giderlestirilecektir. Ancak istenirse bu bolumler icin ayrica cost segregation calismasiyla amortisman biraz daha hizlandirilabilir.

5. 10 yil imalata devam sarti

Tesvikin amaci uretim alaninda uzun soluklu yer alacak mukellefleri desteklemek oldugundan, uretimin binanin kullanima girmesinden itibaren en az 10 yil devam etmesi gerekir. Kanunda sayilan sartlara uygun uretime son verilirse,diger faaliyetlere devam edilse dahi, bina bu tarih itibariyla satilmis kabul edilecek ve depreciation recapture kurallarina gore, bina icin ayrilan amortisman uzerinden hesaplanacak kurumlar vergisi oraninda vergi dogacaktir. Dolayisiyla planlamanin bu risk dikkate alinarak yapilmasi onemlidir.

6. Gayrimenkulun Operasyonel Sirket mi yoksa ayri bir LLC adina mi alinacagi

Uretim binasinin kiraya verildigi hallerde, uretimi kiraci yapiyorsa, mulk sahibi sirket bu tesvikten yararlanamaz. Bundan dolayi, Amerika’da gayrimenkullerin vergi disi hukuki sebeplerle operasyonel (uretimi yapan) sirketten ayri bir LLC (property holding company) altinda kaydedilmesi seklindeki yaygin uygulama ilk bakista bu yeni tesvik icin mumkun gorunmemektedir.

Ulusal Ureticiler Birligi (National Association of Manufacturers) ayni sirketler grubu (consolidated group) altindaki sirketler arasinda kiralamaya izin veren bir ikincil mevzuat cikarilmasini Hazine Bakanligi’na konuyla ilgili diger talepleriyle iletmistir. Hazine buna izin veren bir duzenleme cikarmadigi surece binalarin uretimi yapacak sirket adina alinmasini tavsiye ediyoruz.